De Wereld maken wakker [Quote 9]

Een universele dimensie voor spirituele oefening 

~Llewellyn Vaughan-Lee

Gewoon Leven

Misschien is er geen bedrieglijkere en meer voorkomende illusie dan de illusie dat het spirituele leven de zoeker zal weg voeren van het gewone leven. Dagelijks leven hoort er bij, altijd. In feite gaan we meer en meer op in het gewone leven: we “hakken hout en dragen water.”

Vaak is het gewone op het pad, waar we het minst op voorbereid zijn. Na een smaak van de passie van de ziel die aanvankelijk zo ‘anders’ lijkt, neigen we ertoe, in de opwinding of de extase van de innerlijke reis, te verwachten dat de banaliteit van het leven zal vervagen. We kunnen dan een spiritueel leven verbeelden dat gevuld is met dramatische uitdagingen en spirituele staten. Maar dat is simpelweg het ego nog, dat de ervaring inlijft voor eigen doeleinden. Alleen maar een gewone reiziger zijn, die op het stoffige pad naar Huis loopt, is niet zo bevredigend.

De ware uniciteit van onze natuur verschijnt vaak heel gewoon en heel simpel. Zoals een vriend haar ervaring beschrijft: “ik ben altijd gechoqueerd door hoe gewoon de dingen zijn, hoe ik neer blijf komen op het gewone.” Een andere vriendin die naar mijn leraar kwam om bij haar te zijn, verwachtte een eenvoudig leven te kunnen leven en te mediteren, maar binnen een paar jaar bevond zij zich op een basisschool in de binnenstad met dertig kinderen die de hele dag haar aandacht vroegen. Dat was niet wat ze zich voorgesteld had!

Vaak is de verhouding tot het “buitengewone” van het spirituele leven, een andere manier om ons te beschermen tegen het leven, of tegen onszelf, zoals een romantische fantasie ons kan beschermen tegen de kwetsbaarheid en de eisen van een werkelijke relatie. Ware liefde maakt ons naakt en kwetsbaar, terwijl de patronen die ons beschermen opgelost of weggebrand worden. In tegenstelling tot de meeste illusies gaat de werkelijke natuur van het pad over leger en minder worden in plaats van meer hebben. Terwijl de illusies vaak het ego opblazen met beelden van speciaal te zijn, worden we op het ware pad gewoner en simpeler.

Wanneer we voelen dat we de passie van de ziel leven, verscheurd door de liefde, kunnen we gemakkelijk zorg dragen voor onze menselijke behoeften en verantwoordelijkheden. We kunnen door het leven gaan en weinig aandacht hebben voor hoe we anderen behandelen en hoe we onszelf behandelen. Maar zonder een stevige basis in het gewone, zonder te leren hoe we ons tot het leven verhouden met de aandacht en het respect dat het nodig heeft, kunnen we niet volledig de energie van de ziel hier leven.

De focus op het gewone leven grondt de energie van het pad, en maakt het het ego moeilijker om spirituele fantasieën te creëren. Dit is waarom van oudsher, wanneer een jonge man voor de eerste keer bij een Soefitekke of een khâqâh (Turks en Perzisch voor Soeficentra of gastenverblijven) aankwam, hij de meest gewone of vernederende taken kreeg, zoals toiletten schoonmaken of de binnenplaats schoonvegen. Het kon zijn dat hij de eerste jaren helemaal geen spirituele oefeningen kreeg, alleen simpele taken in dienstbaarheid.

Het is van belang de gewone dimensie in onze ervaring niet af te wijzen, omdat de natuur van de ziel gewoon en eenvoudig is, en vaak zichzelf uitdrukt in wat het meest gewoon is. De ziel is een kwaliteit van zijn waarin de dingen gewoon zijn. Hier vrede is, liefde is, zelfs macht is alleen maar. We zullen deze kwaliteiten van de ziel, als we onze wensen volgen om het gewone te ontduiken, als we onnodige drama’s en fantasieën creëren, nooit waarnemen, laat staan echt leven. Zenhaiku’s weerspiegelen vaak deze eenvoud. De dauw op het gras is aanwezig in het moment zonder enig drama. De vol geworden maan op het water is zowel eenvoudig als diepzinnig. De container die we op het pad maken is een volwassen relatie met het leven. We zullen nooit in staat zijn de paradox te leven van hoe het gewone en het buitengewone samen komen als we niet bereid zijn het leven te accepteren zoals het is.

Het echte werk bestaat uit het trouw blijven aan onszelf, met alle eisen van het dagelijks leven, en al is het maar voor vijf minuten per dag, onze innerlijke aandacht vast te houden, omdat er zo veel verlokkingen zijn. Herinnering wordt niet langer in afzondering gedaan, maar op kantoor en in de supermarkt. Het pad kan het tegenovergestelde zijn van wat wij verwachtten; het kan paradoxaal zijn, verwarrend en strijdig met onze conditionering, maar het moet geleefd worden in deze wereld, deel zijn van het alledaagse leven.

En juist in deze tijd van de evolutie van de mensheid, heeft het gewone in het leven een andere betekenis. Het tijdperk dat nu komt zal in staat zijn de goddelijkheid van de ziel te reflecteren op een nieuwe manier. Maar om het leven de rijkdom en de eeuwige natuur van de ziel te laten reflecteren, moeten we zowel de persoonlijke, als de collectieve patronen die ons afhouden van het gewone, laten varen. We moeten leren onderscheid te maken tussen de Disneylandfantasie van een spiritueel leven, vol achtbaanritjes en suikerspinnen, en de ware weg die Hij Zelf onthult.

Leren Onderscheiden

We kunnen niet vermijden illusies op het pad te hebben. De invloed van de wensen en het verlangen naar de Waarheid, gebruiken onze verbeelding om ons in een diepere ervaring te trekken, net zoals de energie van fysieke wensen seksuele beelden scheppen om ons te bekoren. De verbeelding schept spirituele fantasieën die we later opnieuw moeten samenstellen met de werkelijkheid van onze ervaring, net zoals we romantiek later moeten bijstellen in de echte relatie, maar deze fantasieën trekken ons voorbij onszelf. In feite is de seksuele energie onderdeel van dezelfde Kundalini-kracht die ons naar de Werkelijkheid trekt; bepaalde spirituele en seksuele fantasieën hebben een vergelijkbare kwaliteit van liefde en gelukzaligheid, van in vervoering gebracht zijn en meegevoerd worden. We kunnen niet ontsnappen aan het vermogen van de verbeelding die een naamloze wens aanneemt, en beelden van vervulling creëert. We hebben de wens, die ons uit onszelf naar een grotere oceaan van werkelijke liefde trekt, nodig; de illusies die de verbeelding daaruit scheppen kunnen voor de verlokkingen zorgen. Om Ibn al-Fârid te citeren:

Want in de soezerige droom van de illusie
Leidt de schaduw van het fantoom
Je naar dat wat door het matglas schemert. 

We projecteren onze wens naar kennis door onze verbeelding. We creëren beelden die ons op de reis verleiden. Het gevaar ontstaat wanneer we de beelden houden voor het echte doel, wanneer we het relatieve voor het absolute houden. Dan worden we vastgezet door onze eigen fantasieën, in plaats van daar voorbij geleid te worden naar de werkelijke bron, de meest innerlijke wens van het hart.

In het begin herkennen we de echte kwaliteiten van het pad niet – wat we zouden moeten cultiveren of na moeten streven, en wat we zouden moeten zien als een illusie. We kunnen het onderscheid niet maken tussen de verbeeldingen die ons verder in de liefdesaffaire van het hart trekken en de trucjes van het ego die ons opwachten. We worden zo gemakkelijk gevangen door de subtiele hersenschimmen van het ego en de mind. Het onbewuste dat kan samenwerken met het ego, heeft ook zijn machtige en
verleidelijke middelen om ons af te houden van het meer bewust worden, en ons onder zijn betovering en afhankelijkheidspatronen houden. Dit is een van de redenen dat het hebben van een leraar nodig is, om ons door dit zelfgeschapen labyrint heen te helpen. Geleidelijkaan ontwikkelen we ons eigen onderscheidingsvermogen; we leren discrimineren tussen de stemmen van het ego en het Zelf. Maar in het begin worden we eenvoudig verleid door de vele illusies die het ego creëert, de vele valse beelden van het pad. We beseffen niet hoe gemakkelijk het ego zich kan vermommen in onze spirituele natuur en ons steeds weer beetneemt.

Er bestaan hulpmiddelen die we kunnen ontwikkelen om ons te helpen onderscheid te maken, om onder de oppervlakkige beelden van het pad te kijken. Zo kunnen we ons afvragen of dit ons werkelijk helpt, is het om iets te winnen of te verliezen, of is het alleen maar iets dat ons een goed gevoel geeft. Wie is het waarlijk die dit wil? Past het in mijn psychologische patronen, mijn afweermechanismen of voert het me voorbij mijzelf, maakt het me vrijer, misschien kwetsbaarder, helpt het me vollediger deel te nemen? Het is vaak nuttig om onderscheid te maken tussen een behoefte en een wens. Is dit iets wat ik nodig heb, voor mezelf of voor het pad, of hoort het bij de natuur van het  ego die wensen creëert? 

Helaas zijn er geen strikte regels; wij allen zijn uniek en het pad reflecteert deze uniciteit. Er is een tijd om te vechten, om te bereiken was we willen, en een tijd om iedere wens op te geven, een tijd sterk te zijn, en een tijd je kracht over te geven. Soms is wat spiritueel lijkt de grootste verlokking, terwijl dat wat een wereldse illusie lijkt, zoals het verlangen naar een succesvolle carrière, ons kan helpen claimen wat tot onze ware natuur behoort. Soms is de wens voor een vakantie of een nieuwe auto wat we wezenlijk nodig hebben. Misschien zijn we moe, hebben een verandering nodig, of kunnen niet voortdurend energie geven aan een auto die iedere keer kapot is. Eenvoudig gezond verstand is vaak onze beste gids.