De ene zitplaats

De Boeddha zat geworteld op de aarde en toen verscheen Mara, de boeddhistische duivel van verleiding en afkeer. De Boeddha keek met open ogen, vol van spirituele moed, naar begeerte, haat en angst die Mara naar voren bracht. De Boeddha kon echter alles wat Mara uitprobeerde om hem van slag te brengen weerstaan. Hij brulde als een leeuw en Mara verdween.

Meditatie betekent dus de confrontatie met het leven en onszelf aangaan. Vanuit de ene zitplaats gaan we door de poort van het lijden. We ervaren pijn, verdriet en tegenslagen. Zie het leven, laat het leven toe, maar ga niet mee met de zuigkracht. We zijn geopend naar alles wat verschijnt ook naar de donkere kanten van de persoonlijkheid en kijk er dan met veel compassie naar. Tegelijkertijd dienen we grenzen te stellen aan de chaos en niet mee te gaan met alle sensaties en prikkels van het drukke leven, kortom fundamenteel betrokken aanwezig zijn vanuit die ene zitplaats.

Jack Kornfield omschrijft de ‘ene zitplaats’ als volgt:

Als we genoegen nemen met een beetje oefenen volgens de ene traditie, en nog een beetje van een andere en nog een andere, zal het werk dat we hebben gedaan meestal niet accumuleren als we op de volgende oefenmethode overgaan. Het komt overeen met het graven van allerlei ondiepe kuilen, in plaats van een diepe put. Dit van de hak op te tak springen leidt ertoe dat we nooit genoodzaakt zijn onze eigen verveling, ongeduld en angsten onder ogen te zien. Zo worden we nooit met onszelf geconfronteerd. Dus moeten we een in de tijd beproefde methode met voldoende diepgang kiezen, een methode die ons hart aanspreekt. En vervolgens dienen we het vaste besluit te nemen om in die methode te volharden gedurende alle tijd die nodig is om onszelf te transformeren. Dit is het uiterlijke besluit van de ene zitplaats. 

Als we deze uiterlijke keus hebben gedaan uit de vele beschikbare wegen naar de top, en een begin hebben gemaakt met systematisch oefenen, ontdekken we vaak dat we van binnenuit worden overvallen door allerlei vormen van twijfel en angst; allemaal gevoelens die we nooit bewust hebben durven ervaren. Uiteindelijk zal alle ingedamde pijn van een mensenleven buiten zijn oevers treden. Als we eenmaal een oefenmethode hebben gekozen, zullen we de moed en de vastberadenheid moeten opbrengen om er trouw in te volharen, ondanks al onze problemen. Dit is het innerlijke aspect van het innemen van de ene zitplaats.

[Een licht voor jezelf; gids voor een spiritueel leven] 

~Kees Voorhoeve 

Onware Ikken

Het is te moeilijk-ik
Het duurt te lang-ik
Jezelf naar beneden halen-ik
Boycot-ik
Uitstel-ik
De meteen bevrediging-ik
Wil-ik-ook-ik
Bijdehante-ik
Superieur voelende-ik
Aandachtvragende-ik
Irritatie-opgefokte-ik
Haatdragende-ik
Zelfmedelijden-ik
Sombere en zwaarmoedige-ik
Klaagcultuur-ik
Roddel-babbel-ik
Veroordeel-ik
Balans-op-maken-ik
Zekerheid-zoeken-ik
Dwangmatig perfectie-ik
Beren-op-de-weg-zien-ik
 
en nog duizend en één meer ...

Zoveel ikken die onze levende ervaring in bezit nemen.
Doorbreek deze onwaarachtigheid.
Laat deze ikken je niet leeg eten.
Het is dramatisch als we hen steeds opnieuw
de eindverantwoordelijkheid geven.

Wees Ruimte, open en helder.
Laat ikken komen en gaan.
Zie ze als wolken aan de hemel of golven van de oceaan.

~Kees Voorhoeve

Na het feest komt de afwas

Als we het mystieke pad volgen en uiteindelijk helderheid en evenwicht bereiken, zijn we dan volkomen gelukkig en zullen we ons nooit meer laten raken door de negativiteit van het leven?

Jack Kornfield geeft aan dat dit een illusie is. Er is geen verlicht pensioen. Iedere keer als we ergens doorheen gaan en bepaalde emotionele patronen doorbreken, volgt weer een nieuwe fase van strijd en worsteling. In zijn prachtige boek "Na het feest komt de afwas" geeft hij hierover het volgende weer:

Er bestaat niet zoiets als een staat van verlicht rentenieren; er is geen ontwaakervaring die ons boven de wet van verandering plaatst. Alles ademt en gehoorzaamt aan cycli. De maan, de effectenbeurs, ons hart, de spiraalnevels – alles expandeert en trekt zich samen op het ritme van het leven zelf. 

Momenten van diepe vrede en een nieuw gevonden liefde worden gevolgd door periodes van verlies, zich afsluiten, angst of ontkenning en verraad. Als we de berg afdalen zullen we schrikken als we merken hoe onze oude gewoonten ons daar beneden op wachten, als een stel gemakkelijke, vertrouwde kleren. 

Zelfs als we een geweldige transformatie hebben doorgemaakt en we ons vredig en onwrikbaar voelen, zullen we onvermijdelijk door een deel van datgene wat met ons mee teruggekomen is, op de proef gesteld worden.

[Na het feest komt de afwas, wijsheid voor het hart op het spirituele pad]

Ook al zal na een transformatieproces meer en meer de Boeddhanatuur in ons wakker worden, iemand die volledig wakker is, zal zich nog steeds door het leven laten raken. Emoties bepalen immers de kleur van het leven. Natuurlijk ervaart een Boeddha verdriet en pijn én geluk en enthousiasme. Alleen hij of zij blijft er niet in hangen. Er is sprake van meestromen vanuit een houding van niet-identificeren. Vanuit een authentieke ervaring beleven we het leven zoals het is, in het hier en nu, en accepteren zowel de positieve als de negatieve aspecten van ons bestaan. We laten hierbij niet het leven zelf los, maar juist de krampachtige houding van vastgrijpen en vasthouden. Zodoende ontwaken we voor de Bron en ervaren we ruimte, licht en vreugde. Dan toont de werkelijkheid zich vanuit een totaal nieuw perspectief waarbij we volkomen betrokken zijn bij de wereld en tegelijkertijd onbevangen aanwezig zijn in de Levende Stroom van Zijn. Of zoals T.S. Eliot het zo mooi aangeeft:

Het eind van al ons zoeken is bereikt als we terug zijn aan het begin en die plek voor het eerst echt kennen. 

~Kees Voorhoeve