Caduceus [1]

De Caduceus is een prachtig symbool van evenwicht, heelheid en bemiddeling.
De Caduceus bestaat uit een rechte staf omgeven door twee slangen met aan de bovenkant een bol en twee vleugels. Caduceus is afgeleid van de Latijnse naam caduceator, dat betekent heraut of boodschapper. Het wordt ook wel de staf van Hermes genoemd.

Hermes is de mystieke boodschapper, symbool van wijsheid en is in correspondentie met de Egyptische God Thoth, de wijze leraar.
Hermes-Thoth is een ziener en profeet die de openbaring verkondigt. In de oude Griekse tijd werd Hermes gezien als de Logos, het oerprincipe waar alles uit voort komt. Hij was tevens de herder van de zielen, richting gevend aan de mystieke weg. In de Egyptische traditie werd Thoth gezien als zoon van Ra, de Oppergod.

Hij is een voertuig van spirituele kennis en een wijze bemiddelaar tussen de goddelijke wereld en de wereld van manifestatie.

In het christendom wordt de Logos gepersonifieerd door Jezus Christus, de eeuwige zoon van God. Tegelijkertijd is Jezus Christus de goede herder die ons op weg leidt. Hier komt een prachtige correspondentie naar voren tussen Hermes, Thoth en Jezus Christus, die als een levend symbool van de kosmologische oerkracht aanwezig zijn en optreden in de rol van bemiddelaar, beschermer en herder.

In een legende wordt verteld dat Hermes in een gevecht met twee slangen tussen beide kwam waarbij vervolgens de twee slangen om de staf van Hermes heen krulde als een symbool van verzoening en genezing. De twee slangen staan voor tegengestelde principes van licht en duisternis, kracht en structuur, goed en kwaad, ziel en ego die rondom de staf geharmoniseerd worden. De staf staat voor de wereld-as, de axis mundi, die hemel en aarde met elkaar verbindt.

Er is een correspondentie met de Boom des Levens in de Kabbalah. In de Boom des Levens  zijn drie kolommen aanwezig. De rechter kolom staat voor kracht en eenwording. Links staat voor structuur en differentiatie. De middenkolom is de bemiddelende energie. De beide slangen in de Caduceus staan voor deze rechter en linker kolom. De staf vormt het midden.
Verder zien we de tien sephiroth (de goddelijke krachten) van de Boom des Levens in de Caduceus weerspiegeld. De bovenste bol van de staf is Kether, de Kroon.


De beide vleugels verbinden Chokmah (Wijsheid) en Binah (Intelligentie). De zeven andere sephiroth bevinden zich rondom de beide slangen.

De beide koppen van de slangen rusten in Geburah (Gestrengheid) en Chesed (Genade). Tiphereth (Mystieke Hart) bevindt zich in het centrum van de staf. Hod (Verstand) en Netzach (Wil) zijn aan de buitenzijden aanwezig en Yesod (zelf-bewustzijn) bevindt zich in het midden onder Tiphereth. Malkuth (Lichaam/Koninkrijk) vormt bij de staart het sluitstuk.

Het is interessant om te ontdekken dat in de kabbalistische symboliek de drie moederletters in de Caduceus aanwezig zijn. De drie moederletters Shin, Mem en Aleph staan voor de Wet van Drie: de actieve, ontvankelijke en bemiddelende kracht. Uit deze drie krachten komt de kosmos tot uitdrukking en wordt alles wat bestaat gemanifesteerd.

De Wet van Drie weerspiegelt de twee slangen en de staf, maar deze drie letters verwijzen ook naar de hemel boven, de aarde beneden en het hart in het midden. De Alpeh staat symbool voor het hart en adem/ziel. De Shin staat voor vuur en geest, de Mem correspondeert met water en de persoonlijkheid.

Een ander symbool dat de dezelfde symboliek van de Caduceus, de Boom des Levens en de drie moederletters vertegenwoordigd is de Magiër in de Tarot. De Magiër is een bemiddelaar tussen hemel en aarde. De mens wordt een instrument, een vat voor de Goddelijke inspiratie.

Onze houding vraagt om overgave. We hebben niets van ons zelf. We zijn open voor de Heilige Bron en werken mee aan het herstel van het evenwicht. Het betreft proces van loslaten, ook wel gelassenheit genoemd. Het is de kunst van de Magiër in contact te zijn met hoe het leven verschijnt maar tegelijkertijd aanwezig en niet meer meegesleurd met allerlei impulsen.  De Magiër heeft één hand naar boven gericht en de andere hand naar beneden. De hand naar boven is de Shin, het vuur, de hand naar beneden verwijst naar de aarde, corresponderend met de Mem en het water. In het hart is de Aleph aanwezig, de adem die inspiratie geeft. De Magiër is een brug tussen het transcendente en immanente. De Magiër is in evenwicht, met het mystieke hart geopend naar de Heilige en met de voeten in contact met de aarde. Vanuit innerlijke kalmte kan de Magiër liefde en wijsheid weerspiegelen opdat de wereld kan genezen.

~Kees Voorhoeve

Caduceus [2]

Evenwicht vormt het centrale uitgangspunt van het symbool van de Caduceus. Maar hoe moeilijk is het om in dit evenwicht aanwezig te zijn. De twee slangen zijn vol van kracht. De neiging is aanwezig dat een van de slangen gaat overheersen.

De slang van eenheid kan ons laten versmelten en oplossen, zodat we onze individualiteit verliezen en helemaal opgaan in het Ene.
De slang van differentiatie kan ons meezuigen in verdere kristallisatie en vastzetten in de materie. Dit staat symbool voor de zondeval. Adam had de taak om in het paradijs, symbool voor evenwicht, als een middelaar op te treden. Als een Magiër kreeg Adam de opdracht steeds los te laten, de inspiratie te laten stromen en als een instrument voor de Heilige de schepping te vervolmaken.

Maar Adam werd verleid door de slang van de differentiatie. Adam at van de verboden vrucht, maakte de verkeerde keuze, was niet meer gericht op het midden en viel een niveau naar beneden waar duisternis en kwaad dominante factoren zijn. De visie van dualiteit gesymboliseerd door de Boom van Goed en Kwaad heeft Adam verblind. Het evenwicht werd verbroken en de mens leefde vervolgens in een bewustzijnsvernauwing, afgekeerd van de Heilige inspiratie.

Dit is ons vertrekpunt. Hoe kunnen we het evenwicht herstellen? Hoe kunnen we de twee slangen leren beheersen?

Hermes Trismegistus met de Zon en de Maan

Christus of Hermes-Thoth is de weg, waarop Hij ons bevrijdt uit de slavernij van gehechtheid, het beklemmende gevoel van doodsangst. We hebben de neiging zo stevig vast te houden en zijn bang om los te laten omdat we het idee hebben dat we ons leven zullen verliezen. Christus of Hermes-Thoth neemt de angst niet weg omdat deze angst nu eenmaal deel uit maakt van de kwetsbaarheid van de mens. Christus of Hermes-Thoth kan ons wel bevrijden uit de dodelijke greep van duisternis en gehechtheid.

Dit loslatingsproces vraagt echter om een schok en een moment van bewustwording. Meestal doen we alles vanuit eigen belang, dat is de kracht van de zondeval, op zoek naar zelfrechtvaardiging en zelfverheerlijking. Als deze psychische energie negatief blijft zal het ons verder vergiftigingen. Ons huis blijft open voor ongewenste figuren die alles wegroven.

De slang heeft een tong met twee uiteinden en twee tanden. De twee uiteinden staan voor eigenliefde en passie voor de wereld. De twee tanden staan voor oordelen en de ander de schuld geven. De slang heeft ons gebeten en we zijn in de ban gebracht van een egocentrische levenshouding.

Als we wakker geschud worden en zien hoe we in afwezigheid leven, hoe kunnen we dan voorbij gaan aan deze verkeerde gerichtheid?

De sleutel hiervoor is de oefening van Ruimte zijn. Alles wat op ons innerlijk toneel verschijnt, mag er zijn, zonder er in meer te gaan. Het is radicaal ruimte zijn zonder meegezogen te worden. Radicaal niet reageren op wat er verschijnt en radicaal loslaten van het vasthouden. Door deze oefening kunnen we meer en meer uit de ban van de gehechtheid komen. Maar om uiteindelijk het evenwicht te herstellen, dat kunnen we niet alleen. We kunnen de voorwaarde scheppen om ruimte te zijn en maar tegelijkertijd vraagt het om overgave aan de Heilige. Dwars door alles heen Christus of Hermes-Thoth volgen. Het is een actieve houding om de juiste keuze te maken, de juiste keuze om niet te doen, te rusten in het moment en onbevangen aanwezig te zijn. Niet meegesleurd en in bezit genomen door ikken. Tegelijkertijd is het een ontvankelijk houding om de kracht van Christus of Hermes-Thoth toe te laten zodat we in evenwicht aanwezig worden gesteld.

Deze weg van actieve ontvankelijkheid vraagt een grote waakzaamheid en tegelijkertijd een ontspannen houding. Het is de kunst het leven te ervaren zoals het is. Alleen registeren, zonder commentaar, zonder oordeel. Werkelijk niets doen, alleen ‘Ruimte zijn’. In die ruimte gebeurt van alles. Het is interessant te kijken wat er dan gebeurt. Wat komt er binnen? Wat zeggen al die verschillende ikken op ons innerlijke toneel? Wat doen ze met ons?

We beseffen dat we toch weer steeds meegesleurd worden en in bezit worden genomen. Het is belangrijk om deze afwezige situatie te herkennen en te beseffen dat er iets mis is met onze houding. Beseffen dat we in een bewustzijnsvernauwing leven en erkennen dat we steeds meegesleurd wordt.

Maar we zijn niet deze ikken. We zijn niet onze gedachten, gevoelens, wilsimpulsen en innerlijke beelden. Het voelt wel als een ik maar we zijn het niet. We kunnen de onware ikken loslaten en uit het negatieve spel van deze ikken stappen. We laten vervolgens het Licht er op schijnen. We nemen steeds onze verantwoordelijkheid en maken een bewuste keuze om ‘Ruimte te zijn’.

In deze ruimte kunnen we het nieuwe Leven toelaten. Christus of Hermes-Thoth,  de eeuwige Zon, verschijnt in het hart. We maken plaats. We zijn open voor de Inspiratie van Jezus Christus of Hermes-Thoth, onze Leraar, Trooster, Genezer en Verlosser.

We richten onze aandacht op de Hemel. We vragen om hulp en kracht. We denken, voelen en ervaren vanuit de Openbaring. We denken, voelen en ervaren vanuit Liefde, Wijsheid en Inspiratie. We zijn een Caduceus geworden. In het midden staan we rechtop. Beide slangen zijn in evenwicht gebracht.

Boven onze kruin schijnt het eeuwige licht. De vleugels verschijnen. We stijgen op. We zijn in vrijheid verbonden met de Heilige. We laat gaan en we laten God!

~Kees Voorhoeve