Als je wereld instort

Op intieme voet met angst 

~Pema Chödrön

Angst is een natuurlijke reactie op het naderen van de waarheid. Als je vertrekt op de geestelijke reis is het net of je in een heel klein bootje stapt en de oceaan opvaart om onbekende landen te gaan ontdekken. Wie met hart en ziel oefent krijgt inspiratie, maar vroeg of laat komt er ook angst op onze weg. Wie weet vallen we van de wereld af als we de horizon bereiken. We hebben met alle ontdekkingsreizigers gemeen dat de ontdekking van wat ons te wachten staat ons lokt, maar we weten nog niet of we voldoende moed hebben voor de confrontatie. 

Als we ons voor het boeddhisme gaan interesseren en besluiten uit te zoeken wat het ons te bieden heeft, ontdekken we al gauw dat er verschillende invalshoeken zijn van waaruit we te werk kunnen gaan. Met de inzichtsmeditatie beginnen we ons te oefenen in aandacht en in het volledig aanwezig zijn bij al onze bezigheden en gedachten. In het zenboeddhisme krijgen we lessen over leegte en worden we aangemoedigd in contact te komen met de open, onbegrensde helderheid van geest. 


Door de vajrayana‑leer maken we kennis met de theorie dat we de energie van elke situatie kunnen gebruiken; deze leer beschouwt alles wat er gebeurt als onlosmakelijk verbonden met de ontwaakte staat. Al deze benaderingen kunnen ons boeien en ons enthousiast maken om op verkenning te gaan, maar als we meer willen dan oppervlakkige kennis en onverdroten oefenen, zullen we op een zeker punt onherroepelijk angst ervaren. 

Angst is een universele ervaring. Zelfs het kleinste insect kan haar voelen. Als we in een getijdepoel met een vinger vlak bij het zachte, open lichaam van een zeeanemoon komen, sluit deze zich. Alles reageert spontaan op dezelfde manier. Het is niet zo vreselijk dat we angst voelen als we het onbekende tegemoet gaan. Het hoort bij in leven zijn, het is iets dat we allemaal gemeen hebben. Het is een reactie op de kans op eenzaamheid, op de dood, op niets hebben om je aan vast te klampen. Angst is een natuurlijke reactie op het naderen van de waarheid. 

Als we vastbesloten zijn te blijven waar we zijn, gaan we alles heel intens ervaren. Als er geen ontsnapping mogelijk is, wordt alles heel helder.